Ρεπορτάζ του "Τροχού", 29-1-2012.

Χθες  το απόγευμα οι πολίτες του Ωραιοκάστρου είχαμε την ευκαιρία να παρακολουθήσουμε μια όμορφη εκδήλωση με τον διακεκριμένο ποιητή και πεζογράφο Τόλη Νικηφόρου. Την εκδήλωση, που πραγματοποιήθηκε στο κτίριο «Παύλος Μελάς» στο Παλαιόκαστρο, διοργάνωσαν τα Φροντιστήρια Ξένων Γλωσσών «Καραογλάνη» και αξίζουν γι’ αυτό πολλά συγχαρητήρια.
Ο Τόλης Νικηφόρου γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1938 από πρόσφυγες γονείς και αποφοίτησε από το Αμερικάνικο Κολλέγιο «Ανατόλια» το 1957. Σπούδασε διοίκηση επιχειρήσεων και εργάστηκε ως σύμβουλος επιχειρήσεων στην Ελλάδα και στο εξωτερικό ως το 1999.
Με τη λογοτεχνία ασχολήθηκε από τα μαθητικά του χρόνια. Έχει εκδόσει 28 βιβλία, 15 ποίησης και 13 πεζογραφίας. Έχει λάβει το κρατικό βραβείο διηγήματος για το έργο του «Ο δρόμος για την Ουρανούπολη» το 2008.  Ορισμένα έργα του: «Οι άταφοι», «Αναρχικά», «Ο μεθυσμένος ακροβάτης», «Το μαγικό χαλί», «Με τη φωτιά στα μάτια», «Ο πλοηγός του απείρου», «Ξένες χώρες», «Το διπλό άλφα της αγάπης», «Την κοκκινόμαυρη ανεμίζοντας της ουτοπίας», «Τα μάτια του πάνθηρα», «Νόστος» κ.α.
Στην χθεσινή εκδήλωση ποιήματα του Τόλη Νικηφόρου διάβασαν οι νεαροί μαθητές των Φροντιστηρίων «Καραογλάνη», με τρόπο που άρεσε πολύ και στον ποιητή. Στη συνέχεια του έθεσαν κάποια πολύ ενδιαφέροντα ερωτήματα.

Τις ερωτήσεις των παιδιών και τις απαντήσεις του ποιητή θα αναφέρω αναλυτικά.

Α)Τι είναι η ποίηση, πώς ορίζεται; Ποια ποίηση προτιμά, την ελιτίστικη ή αυτήν που απευθύνεται στην καρδιά των απλών ανθρώπων;

Νικηφόρου: Δεν υπάρχει ένας ορισμός για την ποίηση, υπάρχουν χιλιάδες. Η ποίηση δεν ορίζεται, αναγνωρίζεται. Όπως είχα γράψει σε ένα ποίημα: «το ξερό κλαδί που ανθίζει προφέροντας το προαιώνιο ρίγος του», αυτό είναι η ποίηση.
Όσο για το ποια ποίηση προτιμώ, θα αναφέρω την ρήση του Σεφέρη με την οποία συμφωνώ: «ας μου δοθεί η χάρη να μιλήσω απλά». Την πόζα να γράφει κανείς δυσνόητα την θεωρώ ανοησία, το δύσκολο είναι να γράψει κανείς απλά. Βέβαια δεν είναι η ποίηση που κατεβαίνει στον απλό άνθρωπο αλλά ο απλός άνθρωπος που θα πρέπει να ανέβει και να προσεγγίσει την ποίηση. Γι’ αυτό χρειάζεται καλλιέργεια, διάβασμα, παιδεία, ψυχική διάθεση.

Β) Πώς συνδύασε την ποίηση με τον βιοπορισμό και την οικογένεια;

Νικηφόρου: Ο βιοπορισμός ήταν μεγάλο εμπόδιο στο γράψιμο. Παλαιότερα οι συγγραφείς ήταν ραντιέρηδες, είχαν εισοδήματα και μπορούσαν να ασχολούνται με το γράψιμο. Σήμερα δεν συμβαίνει αυτό, εγώ αγωνίστηκα "σκυλίσια", έκανα δυο δουλιές. Έχω 42 χρόνια βιοποριστικής εργασίας  και 50 χρόνια δημιουργικής εργασίας. Στο σημείο αυτό αποδεικνύεται το "μέταλλο" του ανθρώπου, όταν δεν υποκύπτει και δεν εγκαταλείπει τον αγώνα.

Γ) Μπορεί η ποίηση να συμβάλλει στην αντιμετώπιση πολιτικών και κοινωνικών προβλημάτων;

Νικηφόρου: Μια περίοδο κυριαρχούσε η στρατευμένη ποίηση. Στρατευμένη, είτε σε κομματικές εντολές είτε υπακούοντας στη συνείδηση του ποιητή. Για ένα διάστημα ήμουν κι εγώ κοινωνικός και πολιτικός ποιητής, στρατευμένος στη συνείδησή μου.
Όμως ο κόσμος δεν αλλάζει με ποιήματα. Η ποίηση είναι μακροπρόθεσμη διαδικασία που μπορεί να αλλάξει τον άνθρωπο και ο άνθρωπος στη συνέχεια να αλλάξει τον κόσμο.

Δ) Τι θα συμβούλευε σε κάποιον που θέλει να γράψει ποίηση;

Νικηφόρου: Θα του έλεγα να ακολουθήσει το δικό μου δρόμο. Να διαβάζει από μικρός λογοτεχνία και ποίηση. Να εργαστεί σκληρά, να διαβάζει πολύ, να γράφει πολύ και να σκίζει πολύ, για να καταλήξει σε ένα καλό αποτέλεσμα.

Ε) Διαβάζει σήμερα ο κόσμος ποίηση; Πώς μπορεί να γίνει γνωστό το έργο του ποιητή;

Νικηφόρου: Το κοινό της ποίησης είναι περιορισμένο. Τα βιβλία της ποίησης δεν πουλάνε. Βέβαια αυτοί που διαβάζουν ποίηση σήμερα είναι περισσότεροι από ότι στο παρελθόν.
Τα σύγχρονα μέσα επικοινωνίας, όπως το διαδίκτυο και το φέισμπουκ, βοηθούν πολύ στο να γνωρίσει ο κόσμος τα έργα των ποιητών.

Ζ) Τι τον ώθησε να γράψει ποίηση; Γιατί γράφει;

Νικηφόρου: Αυτό είναι ένα μυστήριο, μια εσωτερική εντολή. Διάβαζα πολύ από μικρός και ήθελα να γράψω. Στο σπίτι βέβαια δεν είχαμε εκείνη την εποχή πολλά βιβλία, όταν όμως στο Γυμνάσιο βρέθηκα στην βιβλιοθήκη του «ΑΝΑΤΟΛΙΑ» ήταν σαν να βρέθηκα σ’ ένα ζαχαροπλαστείο και να μου είπαν: πάρε ελεύθερα. Απο τότε έβαλα στόχο να διαβάσω όλα τα βιβλία της βιβλιοθήκης και να γράψω κι εγώ ένα ράφι. Τελικά όλα τα βιβλία της βιβλιοθήκης δεν τα διάβασα, έγραψα όμως ένα ράφι.

Κατόπιν ποίηματα διάβασε και ο ίδιος ο ποιητής, από την νέα του ποιητική συλλογή «Μια κιμωλία στον μαυροπίνακα», η οποία αναμένεται να δημοσιευθεί στο περιοδικό «Μανδραγόρας», στους προσεχείς μήνες.
Με ένα από αυτά τα ποίηματα, όπως το άκουσα, θα κλείσω το άρθρο μου.

Δεν είμαι μόνος

Κάποιες στιγμές,
κάποιες πολύχρωμες κλωστές που αιωρούνται στο κενό, μες στην ομίχλη.
Μάτια γαλάζια, φωτεινά,
μάτια γλυκά κι όμως θλιμμένα, μακρινά, πηγές της μνήμης.
Ο ήχος μιας φωνής, φωνής από πολλές φωνές και μουσική,
καθώς προφέρει απαλά το λάμδα στ’ όνομά μου.
Πέρα απ’ τον κόσμο με καλούν, πέρα απ’ τον κόσμο τις καλώ κι είμαστε ένα.
Μέσα μου όπως πάντα ένα.
Εγώ και οι αγαπημένες μου σκιές.
Δεν είμαι μόνος.